Projekt wyrasta z potrzeby poszukiwania lokalnych odpowiedzi na współczesny globalny polikryzys, czyli system wzajemnie powiązanych, głębokich i narastających problemów dotykających wielu obszarów, m.in. klimatu, bioróżnorodności, edukacji, zdrowia psychicznego, napięć społecznych, etc.

Bezpośrednie przyczyny polikryzysu, związane z ludzką działalnością gospodarczą i polityczną, są szeroko przebadane i opisane. Jednak wiele badaczy i badaczek sugeruje, że wszystkie one wyrastają z dominującego w naszej cywilizacji błędnego modelu rzeczywistości, traktującego ludzi jako odrębnych i oddzielonych – od świata przyrody (traktowanej jako zewnętrzny zasób) i siebie nawzajem. Błędnego, bo nieprzystającego do głęboko systemowej natury życia na Ziemi. Ten sposób postrzegania świata leży u podstaw ekstrakcyjnego, liniowego modelu gospodarki („weź – wytwórz – zużyj – wyrzuć”), eksploatującego zarówno „zasoby naturalne” jak „zasoby ludzkie” – i odpowiadającego za znaczną część bezpośrednich przyczyn polikryzysu. 

Z perspektywy systemowej, odpowiedzi na polikryzys nie mogą polegać jedynie, ani głównie, na technicznych korektach poszczególnych problemów składowych. Potrzebna jest zmiana sposobu myślenia i percepcji rzeczywistości. Przekłada się to na palącą potrzebę odtwarzania i pielęgnowania naderwanych relacji z przyrodą i więzi międzyludzkich, i troskliwego dbania o wszystkie “zasoby”, które użytkujemy dla zaspokajania naszych potrzeb.  

To właśnie robimy w naszym projekcie, w lokalnych warunkach III Kampusu UJ. 

Poprzez serię interaktywnych warsztatów „Poznajmy się z przyrodą kampusu”, staramy się nawiązywać relacje między społecznością akademicką i lokalnymi mieszkańcami a przestrzenią kampusu, jej warunkami środowiskowymi oraz poza-ludzkimi mieszkańcami i użytkownikami. Ta część łączy partycypacyjne badanie różnych składowych kampusowego ekosystemu (gleba, mikroklimat, różnorodność biologiczna), wspólną pracę w ogródku społecznym, praktyki relacyjne oraz refleksję etyczną.  

Poprzez pilotaż systemu „KompostUJ”, testujemy i wdrażamy praktyczne działania na rzecz regeneracji gleby i zamykania obiegu biomasy na kampusie, we współpracy z jego administracją oraz ekspertami zewnętrznymi. Efektem tej części będzie prototyp lokalnego systemu kompostowania biomasy (skoszona trawa, liście, gałęzie) jako alternatywy dla stosowania nawozów komercyjnych w utrzymaniu zieleni na Kampusie.

Koordynatorka projektu: dr hab. Zofia Prokop