Media masowe nie są neutralnym kanałem przekazu. Często są podatne na manipulację, nie tylko za sprawą wartościującego języka, lecz także przez ustaloną agendę i hierarchię tematów. Te same wydarzenia mogą być profilowane przez różne stacje telewizyjne w sposób drastycznie odmienny. Towarzyszy temu deficyt transparentnych danych i ogólnodostępnych narzędzi, które pozwoliłyby systematycznie porównywać i monitorować, jak poszczególni nadawcy kształtują swój przekaz.

Tę lukę stara się wypełnić projekt „Radar Populizmu”, oddając zainteresowanym odbiorcom narzędzie do analizy poziomu języka populizmu w głównych kanałach informacyjnych.

Celem projektu jest udostępnienie, kalibracja i przetestowanie w warunkach rzeczywistych prototypu aplikacji webowej, która automatycznie rozpoznaje i mierzy natężenie populizmu w czterech głównych polskich programach informacyjnych (19:30, Fakty, Dzisiaj, Informacje). Ekstrakcja języka populizmu odbywa się za pomocą dużych modeli językowych (LLM) oraz opiera się na teoretycznym modelu Cassa Muddego.

Prototyp aplikacji powstaje w modelu Living Lab, więc jest współtworzony i testowany przez użytkowników zainteresowanych jego przyszłą funkcjonalnością. Są to m.in. badacze i studenci UJ, redakcje zajmujące się informowaniem opinii publicznej o bieżących wydarzeniach, a także organizacje fact-checkingowe. Przede wszystkim zaś interesuje nas feedback od zwykłych odbiorców telewizyjnych serwisów informacyjnych, którzy na co dzień stykają się z tym przekazem. Zaplanowaliśmy warsztaty, wspólne projektowanie, beta-testy i rozmowy. Osoby te traktujemy jak współautorów, nie jak ankietowanych.

Co więcej, udostępnimy gotowy prototyp na otwartej licencji, raport z pilotażu z rekomendacjami, mapę współpracy i zbiór opisanych danych do dalszych badań.

Koordynator projektu: mgr Albert Leśniak